Dienstverlening 2025
Coöperaties zijn er in uiteenlopende vormen en sectoren en variëren sterk in omvang en complexiteit. Vanuit haar jarenlange ervaring in het coöperatief ondernemen biedt NCR coöperaties een breed en samenhangend aanbod aan producten en dienstverlening. Dit aanbod bestaat onder meer uit instrumenten zoals een zelfevaluatietool voor het functioneren van diverse gremia, ledenbetrokkenheidsonderzoek, de NCR Coöperatie Code en de benchmark vergoedingen. Daarnaast begeleidt en coacht NCR bestuurders en toezichthouders van coöperaties bij vraagstukken op het gebied van governance, ledenstrategie en ledenbetrokkenheid. Waar nodig biedt NCR aanvullend advies op maat. Daarmee ondersteunt NCR zijn leden bij het effectief besturen en versterken van hun coöperatie, met het oog op de toekomst.
Begeleiding en advies
In 2025 voerde NCR begeleidingstrajecten uit met een duidelijke focus op samenwerking tussen coöperaties, fusies, strategische herijking, governance en ledenbetrokkenheid. Met name het begeleiden van samenwerkingen en fusies tussen coöperaties en het herijken van strategieën kwam dit jaar veelvuldig voor. Zoals in eerdere jaren ontstond de behoefte aan begeleiding vaak vanuit de wens om de governance verder te versterken en de ledenbetrokkenheid te verbeteren.
In 2025 ondersteunde NCR 68 leden en 2 niet‑leden bij interne vraagstukken.
NCR Coöperatie Code
De NCR Coöperatie Code, geïnitieerd door NCR, ondersteunt coöperaties bij het versterken van ondernemerschap, ledenbetrokkenheid en collectiviteit. De Code is toepasbaar voor coöperaties van elke omvang en sector en is gebaseerd op Principes, Voorschriften en Good Practices. Dit stimuleert coöperaties om het gesprek te voeren over goed bestuur, toezicht en samenwerking.
In november 2024 is de Coöperatie Code herzien op basis van recente ontwikkelingen en maatschappelijke inzichten.
In 2025 organiseerde NCR een themabijeenkomst in ’t Praathuys om leden bij te praten over de herziening van de Coöperatie Code en de praktische toepassing ervan.
Online Zelfevaluatietool
NCR adviseert coöperaties om periodiek het functioneren van het bestuur, de raad van commissarissen en de ledenraad te evalueren. Leden kunnen hiervoor gebruikmaken van de online zelfevaluatietool van NCR. Deze ondersteunt bij reflectie op samenstelling, vergaderstructuur, samenwerking en het functioneren van zowel het orgaan als de individuele leden. De vragenlijst brengt de belangrijkste aandachtspunten in beeld en biedt ruimte voor persoonlijke feedback en concrete suggesties om de samenwerking te verbeteren. NCR kan het proces begeleiden en verzorgt desgewenst de rapportage en analyse.
De zelfevaluatietool is eind 2024 vernieuwd en aangescherpt op basis van inzichten uit meer dan honderd eerdere evaluaties. Nieuw is de mogelijkheid om via een korte peiling ook andere organen te betrekken. Het traject duurt gemiddeld twee tot drie weken en levert direct toepasbare inzichten op.
Steeds meer coöperaties benutten de tool om hun governance te versterken. In 2025 zijn 16 zelfevaluaties uitgevoerd bij 8 coöperaties.
Modellen: Statuten en reglementen
NCR ondersteunt leden bij het opstellen, actualiseren en beoordelen van statuten en reglementen. Deze ondersteuning varieert van een korte check van bestaande documenten tot een volledige herziening of het opstellen van nieuwe (bestuurs)reglementen. Daarnaast stelt NCR via het Coöperatieplatform diverse modelstatuten en reglementen beschikbaar, die leden kunnen gebruiken als inspiratie bij de inrichting van hun governance.
Vertrouwenspersoon
Elke organisatie is op grond van de Arbowet verplicht maatregelen te treffen ter voorkoming van ongewenste omgangsvormen, zoals pesten, agressie, discriminatie en seksuele intimidatie. Ter ondersteuning van coöperaties biedt NCR sinds 2023 de dienst vertrouwenspersoon aan. Marijke Flamman is als gecertificeerd vertrouwenspersoon namens NCR inzetbaar en goed bekend met de coöperatieve werkomgeving. In 2025 maakten meerdere coöperaties gebruik van deze dienst.
Benchmark Vergoedingen
NCR onderhoudt een uitgebreide database met geanonimiseerde gegevens over vergoedingen van bij NCR aangesloten coöperaties. Deze database wordt jaarlijks bijgewerkt en bevat informatie over (onkosten)vergoedingen en tijdsbesteding van bestuurders, toezichthouders en ledenraadsleden. Bij vragen over vergoedingen van functionarissen kunnen coöperaties door NCR een benchmark laten uitvoeren. Daarbij worden vergoedingen vergeleken tussen coöperaties met een vergelijkbare omvang, complexiteit en bestuurlijke structuur. Dit biedt inzicht in marktconforme beloning binnen de coöperatieve sector. In 2025 maakten 7 coöperaties gebruik van deze dienst.
Daarnaast heeft NCR in 2025 het Vergoedingenonderzoek afgerond: een breed en representatief onderzoek naar de hoogte en opbouw van vergoedingen binnen coöperaties. De actuele inzichten uit dit onderzoek zijn gedeeld met leden en onderstrepen de meerwaarde van het jaarlijks aanleveren van vergoedingsgegevens.
Boardroom coaching
Goed functioneren in de boardroom vraagt meer dan kennis van governance alleen. NCR biedt boardroom coaching aan om bestuur, directie en raad van commissarissen te ondersteunen bij het versterken van hun samenwerking en effectiviteit. De coaching is beschikbaar voor zowel kleine als grote coöperaties en kan individueel of in groepsverband worden ingezet. Aandachtspunten zijn onder meer rolzuiverheid, besluitvorming, onderlinge dynamiek en persoonlijke vaardigheden zoals invloedrijk communiceren. In 2025 werd boardroom coaching ingezet als zelfstandige dienst en als onderdeel van bredere adviestrajecten.
Ledenbetrokkenheidsonderzoek
Ledenbetrokkenheid is een cruciale factor voor het succes van coöperaties. Het meten en versterken van deze betrokkenheid vraagt om een gestructureerde aanpak. NCR ondersteunt coöperaties hierbij met het ledenbetrokkenheidsonderzoek, dat inzicht geeft in de drijfveren van leden en aanknopingspunten biedt voor gericht beleid. Het onderzoek combineert een analyse van de ledenbetrokkenheid binnen de eigen coöperatie met een vergelijking met andere coöperaties. De rapportage is de afgelopen jaren doorontwikkeld, onder meer door het toevoegen van open antwoorden en uitsplitsingen naar ledengroepen, zoals omvang, sector en regio. Hierdoor krijgen coöperaties steeds beter zicht op verschillen en ontwikkelingen in ledenbetrokkenheid.
In 2025 hebben 7 coöperaties het ledenbetrokkenheidsonderzoek laten uitvoeren.
Hulp aan nieuwe coöperaties
Voor nieuwe coöperaties is het belangrijk om vanaf de start de juiste inrichtingskeuzes te maken. Veel initiatieven hebben hierbij behoefte aan ondersteuning. NCR biedt daarom een maandelijks spreekuur voor startende coöperaties. Tijdens deze spreekuren komen onder meer vragen aan bod over de geschiktheid van de coöperatie voor het initiatief, de inrichting van de coöperatie en de stappen bij de start.
Opvallend in 2025 was dat verschillende lokale en gebiedsgerichte initiatieven, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, natuur en werken, het spreekuur wisten te vinden. Dit jaar hebben via de maandelijkse spreekuren 19 nieuwe initiatieven ondersteuning gekregen bij hun vraagstukken, zodat zij met een stevige basis van start konden gaan.
Begeleiding en advies
NCR streeft ernaar een ‘huis van de coöperatie’ te zijn voor haar leden. In dat kader kunnen leden kosteloos gebruikmaken van de vergaderruimte bij het kantoor in Houten. ’t Praathuys fungeert als kennis- en ontmoetingsplek voor coöperaties, is geschikt voor groepen tot 18 personen en beschikt over moderne faciliteiten, waaronder een groot touchscreen en een videoconferentiesysteem.
In 2025 organiseerde NCR 47 bijeenkomsten in ’t Praathuys. Daarnaast maakten leden intensief gebruik van de ruimte en vonden er 62 door leden georganiseerde bijeenkomsten plaats.
